راز هستی

هدف از آفرينش چيست؟ اين سؤال سابقه ديرينه‏اى دارد و مانند برخى از مسائل فلسفى براى همگان مطرح است، غالب مردم مايل‏اند بفهمند كه هدف از آفرينش جهان هستى چه بوده است؟
اگر پاسخ داده شود: »هدف همان عبادت و پرستش خداوند است«، اين پرسش مطرح مى‏شود كه »مگر خداوند نيازمند عبادت و پرستش بندگان است؟«.
اگر پاسخ بدهيد: »خداوند قادر و متعال است.« اين پرسش به ذهن مى‏آيد كه »چرا و چگونه جهان را آفريد؟ آيا هر قادرى كه مى‏تواند كارى كند، بايد آن را انجام دهد؟«.
در صورتى كه پاسخ داده شود: »هدف تكامل انسانها است.«، باز اين پرسش مطرح مى‏شود كه »تكامل انسان چه اثرى دارد؟ چگونه مى‏تواند هدف آفرينش باشد؟«.
بر فرض كه به تكامل معهود و كمال مطلوب رسيد، چه مى‏شود؟
اينگونه سؤالات براى مؤمنين نه از آن جهت است كه به وجود يگانه معبود هستى شكّ دارند، بلكه بدان معنى است كه انسان همواره به دنبال جستجوى پاسخى براى سؤالات مطروحه در ذهن خود است، و اين ذات اشرف مخلوقات است.
آفرينش احسان و فيض است از جانب خدا نسبت به مخلوقات، و چنين آفرينشى حُسن ذاتى دارد و قيام به انجام فعلى كه ذاتاً پسنديده است، جز اين كه خود فعل زيبا باشد، به چيز ديگرى نياز ندارد. بنابراين اگر كسى بپرسد: »چرا خالق منّان دست به چنين كار پسنديده‏ى با لذّات زده است؟« در پاسخ بايد گفت: »خداوند كه فيّاض على‏الاطلاق است با توجّه به اين كه مى‏توانست موجودى را خلق كرده و به كمال برساند، اگر چنين نمى‏كرد، جاى پرسش و ايراد به او بود«.